12 juli 2014

  Luc van Lier - Publieke Omroep is zeker niet links

Die Mathieu Weggeman is natuurlijk een trieste kneus, met zijn uitlatingen in de Volkskrant. Weggeman is lid van de Raad voor Cultuur, maar snapt niet dat hij dus niet zomaar op persoonlijke titel van alles kan roepen. De Raad voor Cultuur moet met één mond spreken, en een ongeleid projectiel als Loslippige Mathieu past niet bij die gedachte. Maar goed, wat zegt Mathieu Weggeman? De Nederlandse Publieke Omroep is te links. Want bij de koffieautomaat wordt ’s ochtends vooral gepraat over wat er in De Wereld Draait Door is besproken, en alleen PowNews vertegenwoordigt een ander geluid. Tot zover Mathieu Weggeman, die naar ik mag hopen wegens ongeschiktheid op korte termijn de Raad voor Cultuur zal moeten verlaten.

Maar hoe zit dat nou? Is de NPO echt zo links? Onderzoeken onder televisiekijkers en radioluisteraars bevestigen die veronderstelling niet. Dat om te beginnen.

Een belangrijke vraag is niet zozeer of de NPO nu links of rechts is, maar of de NPO toegankelijk is voor alle stromingen in ons land. Volgens mij is dat wel het geval. Iedere zuil in ons land, iedere stroming, iedere bevolkingsgroep kan leden werven en zendtijd aanvragen. Prima dus. Kijken we even naar de vraag, waarom “linkse” programma’s bij de koffiemachine meer gespreksstof opleveren. Dat heeft niet te maken met de politieke kleur van programma’s, maar met de kwaliteit van de programma’s en hun presentatoren. Want zeg nou zelf: Wanneer de topjournalisten Pauw en Witteman met hun ‘linkse’ programma met zomerstop zijn, worden ze vervangen door een delegatie van de ‘rechtse’ kant van het maatschappelijke spectrum. De EO. Met de inhoudelijk zwakke en qua presentatie en stemgebruik absoluut onaanvaardbare Andries Knevel en zijn hulpje Tijs van en Brink. Dat ‘links’ de programma’s laat maken door topjournalisten, en rechts programma’s laat maken door onbeduidende kneuzen die niets voorstellen, behalve dat ze toevalligerwijze de juiste zwartekousenkerk bezoeken, dat is een keuze van de omroepen zelf. Dat valt de NPO niet te verwijten. Of De Wereld Draait Door. Een eigentijds, snel gemaakt programma. Andere koek dan een armoedig taalspelletje dat wordt gepresenteerd door een neurotische mevrouw of een documentaire over psalmen zingende Urker vissers.

Die meneer Weggeman vindt dat de publieke omroep wordt geteisterd door “oude namen” en haalt wederom de VARA aan. Maar is het zo slecht dan, die ‘oude namen’? Beter dat, dan de duiventil die ik zie bij een omroep als WNL. Eerst wordt een mevrouw op het schild gehesen die maar niet wil snappen dat een serieus te nemen journalistenschap niet verenigbaar is met verkering met een mediageile onderwereldadvocaat. En de radio-afdeling bij WNL werd gepresenteerd door de politieke charlatan Joost Eerdmans, die serieus meende dat je tegelijkertijd een opinieprogramma kunt presenteren en boegbeeld-annex-lijsttrekker zijn van een uiterst rechts politieke partij. Ze zijn allebei weer vertrokken, en vervangen door een volgende horde tijdelijke krachten. Nee, doe mij dan toch maar een stukje herkenbaarheid.

Weggeman noemt PowNews als een van de weinige voorbeelden van een ander geluid. Tuurlijk. Een omroep die voor de lol mensen volkomen te kakken zet, carrières verwoest op grond van valse beschuldigingen, en drijft op figuren als Rutger Castricum, die ik wel bejaarde hoogleraren thuis zie lastigvallen, maar nooit met zijn grote mond zie verschijnen bij het clubhuis van Satudarah. Een omroep die alle interviews vooraf opneemt en er op de snijtafel onjuiste montages van maakt, waarbij van het weerwoord van de aangevallen geïnterviewde niets overblijft. Een omroep die met een beetje slimme montage de kijker wijsmaakt dat een PvdA-kandidaat stemmen zou hebben geronseld, dat soort smeerpijperij. Dat heeft allemaal niets, maar dan ook niets met journalistiek te maken. Toch mag dat, in ons pluriforme stelsel. Zolang dit soort rotzooi door PowNews op de televisie mag worden uitgezonden, kun je onmogelijk -zoals Weggeman doet- suggereren dat die linkse NPO het rechtse geluid de mond snoert.

De netmanagers moeten volgens Weggeman meer doen om tot een pluriforme programmering te komen. Ik vind het bijna bewonderenswaardig, hoe iemand zo enorm de plank kan misslaan. Ons publieke bestel is zéér pluriform. Het biedt voor elk wat wils. De TROS met zijn programma’s die gericht zijn op het uiterst laag opgeleide bevolkingsdeel dat dweept met Jantje Smit en Wolter Kroes, de NTR met mooie programma’s van bijvoorbeeld Wouter Klootwijk, die zijn gericht op het wat meer ontwikkelde volksdeel. Niets mis mee.

Is het systeem waarop ons huidige publieke omroepbestel is gebaseerd dan ideaal? Nee, dat niet. Want de zendtijd voor de middeleeuwse EO is in verhouding tot het inwonertal van de Bible Belt overdreven groot. De zendtijd voor de Islamitische Nederlanders, echter, is juist te gering. Dat zou anders moeten. Hoewel… Valt het de NPO te verwijten dat de Orthodox-Gereformeerden wél, en de Moslims nauwelijks in staat zijn een behoorlijke omroepvereniging te organiseren? Dus veel hoeft er aan dit bestel niet te veranderen.

Toch zou ik één serieuze wijziging willen voorstellen. De NPO zou uitsluitend zendtijd moeten toekennen aan omroepen/programma’s die de Raad voor de Journalistiek erkennen. Het feit dat burgers die worden getroffen door smaad, laster of nadere vormen van schoftenjournalistiek door sommige omroepen -zowel ‘linkse’ als ‘rechtse’- de betrekkelijk eenvoudige gang naar deze raad wordt ontzegd, is niet aanvaardbaar. Niet iedere burger heeft 10.000 euro op de bank om zich te verweren tegen riooljournalistiek, die overigens niet alleen maar door de ‘rechtse’ omroepen wordt bedreven.

Er is veel te doen over hoe het publieke omroepbestel er in de toekomst moet uitzien. Ik zal dat met belangstelling volgen en becommentariëren. Wordt dus vervolgd.

Klik
hier om te reageren of reacties van anderen te lezen.