Paul - Jok bestaat niet

Dit is een column. En ik krijg wel eens de opmerking dat wat ik schrijf niet gebeurd heeft kunnen zijn. Nou dat klopt ten dele, want ik probeer meestal een hoofdrolspeler binnen de anekdote te beschermen. Ik schrijf dan geen naam op, of verander de naam. Ook geen toenaam. Zelfs een initiaal kan iemand verraden. Ik overdrijf. Ik verhuis het plaats delict. De situatie wordt niemandsland. De morgen wordt avond. De maand wordt een week. De toekomst wordt het verleden. De mededingers lijken in het geheel niet belangrijk. De man wordt een vrouw en de vrouw wordt een man. De eenling wordt een groep. Het kleine voorval wordt volledig opgeblazen. Maar….Nooit val ik de persoon af. Of aan.
Behalve als de persoon met het voorval door zijn of haar status wordt vereenzelvigd. Dat hij of zij door zijn of haar functie het probleem verklaart. Maar altijd is er een zweem van waarheid.  Dat mag. In een column.

Jokken of liegen. Het is allebei het verdraaien van de waarheid. Of beter, het is het aanpassen
van de waarheid, want ook tijdens een leugen, een jok klinkt een beetje gek, is een groot deel ervan waar. In ieder geval jouw waarheid, dus niet die van elk een ander. Jouw waarheid hoeft niet gelijk een jok te zijn. Het kan ook gewoon de ware waarheid zijn, die je verstopt in een verzinsel. Er is een groot verschil tussen jokken en liegen.
Peuters en kleuters weten het al. Hoe ze de waarheid naar hun hand kunnen zetten om zo voordeel te kunnen creëren. Ze lachen er om als ze gesnapt worden, dus dat ze ‘fout’ zaten,
die wetenschap zit er al vroeg in. Regelmatig kom je er mee weg.
Jokken is de waarheid verdraaien en er zelf nadeel aan ondervinden. Liegen is de waarheid verdraaien zodat een ander er nadeel van ondervindt.

Halbe, Halbe toch. Het lastige van dit schrijven is dat Halbe geen verkleinvorm heeft. Halbe is dus nooit werkelijk klein geweest. Halbe Zijlstra jokte als volwassen mandat denkt dat mamma er nooit achter komt door het te blijven vertellen. Halbe heeft dus geen verkleinvorm. Markie wel. Markie heeft kunnen leren jokken, en als dat voordeel oplevert voor de 1 en nadeel voor de ander dan wordt het liegen. Markie wist het. Van Halbe. En omdat Markie het wist, jokte Halbe en loog Markie. Markie heeft geleerd om te kunnen liegen. Met de jok van Halbe. Slim!En dat Halbe ging huilen, dat maakte hem, gelukkig, weer kind.
Markie zal m missen. Ja ja. Hij zal hem missen. Tot hoe laat?

Liegen bestaat en het zelfstandig naamwoord daarvan ook.  Jokken heeft er geen. Het is enkel en alleen een werkwoord. Elk kind weet, op een gegeven moment, hoeveel energie het kost, dat jok, niet bestaat.