Rikus Spithorst  - Flauwekulstaking

Een treinconducteur bij de NS verdient een heel behoorlijk startsalaris, naar ik mij heb laten vertellen meer dan de gemiddelde politieagent of verpleegster. En personeel bij ’s lands grootste spoorvervoerder is tot het einde der tijden verzekerd van werk, een weelde die je nog maar bij weinig werkgevers in ons land ziet. Al met al heeft het personeel van de NS dus een goudgerande arbeidsovereenkomst. Alleen al om die reden keur ik de door FNV-bestuurder Henri Janssen georganiseerde werkonderbrekingen van vandaag en waarschijnlijk ook de komende dagen ten zeerste af. Opnieuw wordt aangetoond dat treinreizigers een gemakkelijke prooi zijn voor stakende druktemakers.

Maar laten we eens kijken naar de eisen die de FNV aan de NS stelt. Om te beginnen twee conducteurs op iedere dubbeldekker en minimaal een conducteur op iedere andere trein, en voorts dient de NS -zo eist de FNV- meet te dingen bij het aanbesteden van de regionale spoorlijnen. Die twee eisen zijn al keihard met elkaar in tegenspraak. Immers, de opdrachtgevers van het regionale spoor zijn allang afgestapt van die achterhaalde conducteurseisen. Vliegende controleteams blijken veel effectiever in de strijd tegen zwartrijders, gewoon omdat zij met een numerieke overmacht ook de lastigste zwartrijders de baas zijn, terwijl je bij de NS keer op keer ziet dat een of twee conducteurs de zwartrijder er maar mee laten wegkomen wegens diens spierballen of grote mond. Dus de eis qua vasthouden aan minimaal een conducteur op de trein staat haaks op zinvol mededingen bij aanbestedingen in de regio. Overigens blundert de FNV, want de huidige aanbestedingsronde voor het regionale spoor is zojuist afgerond. Kortom, leuk voor op de bühne, maar inhoudelijk heeft bondsbestuurder Henri Janssen dus gewoon een bok geschoten, en als mosterd na de maaltijd ook nog.

Verder: de NS zou wat de FNV betreft de winkeltjes op de stations niet mogen verkopen, want dat is slecht voor de rechtspositie van het personeel, vindt de FNV. Weer mis. De medewerkers van de winkeltjes op de stations vallen niet onder de NS-cao waar machinisten en conducteurs wél onder vallen. Voor deze mensen maakt het dus niet uit of de winkels waar zij werken, door de NS worden overgedaan aan bijvoorbeeld de Albert Heijn of de HEMA. Trouwens, kijk nou eens naar Schiphol: daar worden alle winkeltjes zelfstandig geëxploiteerd, en niet door de luchthaven zelf. Neerlands trots, en daar heb ik de FNV nog nooit over gehoord. En ook het argument dat werk in winkeltjes een mooi alternatief is voor spoorwegmensen die hun eigenlijke baan niet meer aankunnen is onzin. Een overspannen machinist of versleten conducteur verdient veel te veel om zo’n baantje in een stationswinkel in economisch opzicht te kunnen rechtvaardigen. Daarnaast zullen spoorwegmensen het verkopen van slappe koffie of kleffe broodjes als een ernstige persoonlijke nederlaag ervaren. De lange gezichten toen lokettisten te werk werden gesteld in Whizzls (een lang geleden bedachte mix van een loket met een broodjes-en-versnaperingenkiosk)  spreken nog altijd boekdelen. En let wel: niet één medewerker in een winkeltje op een station legt het werk vandaag neer. Die lawaairetoriek van de FNV laat ze volkomen koud.

Dus inhoudelijk slaan de werkonderbrekingen helemaal nergens op. Maar ook procedureel zit de FNV mis. Ten eerste gaan niet de vakbonden, maar de Ondernemingsraad van de NS qua adviseren en onderhandelen over het strategische beleid van de NS. En ten tweede zou de FNV zich niet moeten richten tegen de NS-directie, maar tegen politiek Den Haag. Want het is de aandeelhouder die bij monde van Jeroen Dijsselbloem heeft beslist, welke koers de NS de komende tijd moet varen. En ten derde berusten de aangekondigde acties op een leugen. FNV-bestuurder Henri Janssen beweert telkens dat de NS niet opschuift in de richting van de bonden, maar dat is gewoon niet waar. Op heel veel meer treinen dan voorheen, en niet alleen de dubbeldekkers, zijn -om maar eens een voorbeeld te noemen- inmiddels twee conducteurs in dienst gesteld. Niet omdat de NS dat wil, maar als gebaar van goede wil naar de vakbonden toe.

De NS’ers die op instigatie van de FNV het werk neerleggen, zijn dus met open ogen in de onzinfabriek van Henri Janssen getrapt. Verblind door vakbondsretoriek laten zij vele duizenden treinreizigers in de kou staan. Een rare formulering in deze snikhete zomertijd, maar u begrijpt wat ik bedoel. Machinisten en conducteurs die uit het slechtste hout zijn gesneden voeren actie. Actie die overigens niet wordt ondersteund door de VVMC en de CNV, waarvan akte. Actie ter meerdere eer en glorie van Henri Janssen, die blijkbaar met een staaltje spierballengedrag zichzelf op 1, 2 en 3 wil zetten. Gelukkig wordt de treindienst zo goed en zo kwaad als het kan gaande gehouden door personeel dat niet zichzelf, maar de reiziger op 1, 2 en 3 zet. Door personeel dat wél uit het goede hout is gesneden.

Daarom dus ook mijn oproep aan reizigers die volkomen terecht razend van woede zijn, om hun onvrede niet te botvieren op al die conducteurs en machinisten die wél gewoon aan het werk zijn. U kunt uw kritische vragen en opmerkingen beter richten tot de FNV-servicetelefoon: 088 - 368  0 368.