24 nov 2014

   Rikus Spithorst - Stop met juridisch gekissebis bij aanbestedingen

Eerlijk gezegd heb ik mijn buik wel vol van de juridische veldslagen waarmee aanbestedingen en gunningen in het OV veelal gepaard gaan. Een nieuw dieptepunt was het gedoe rond de gunning van de Zeeuwse busconcessie. Connexxion won de aanbesteding en Syntus wilde naar de rechter. Gevolg: Connexxion kon logischerwijze de  benodigde extra bussen niet definitief bestellen, omdat het onzeker was of de gunning ook definitief zijn beslag zou krijgen.

Luttele uren voor het begin van de beslissende rechtszaak, medio november, gaf Syntus te kennen, af te zien van de gang naar de rechter. Het is begrijpelijk dat Connexxion nu om uitstel heeft gevraagd voor de invoering van de nieuwe concessie-afspraken.

Meer juridisch gehannes kenden we natuurlijk uit Utrecht, waar juist Connexxion zich een slecht verliezer toonde. Niet alleen in eerste instantie, maar ook steeds daarna werd de concessie aan Qbuzz gegund. Maar al met al wel met een enorme vertraging. In de tussentijd werden de Utrechtse passagiers vervoerd in tot de draad versleten autobussen, die al lang hadden moeten zijn vervangen door de bussen van de nieuwe vervoerder.

Ik begrijp heel goed dat vervoerders opkomen voor hun belangen. Ik snap ook best dat ze daarom hard willen knokken om concessies in de wacht te slepen. Maar het geprocedeer loopt de spuigaten uit. En de reiziger is de klos. Hij wordt vervoerd in versleten bussen of wordt geconfronteerd met de negatieve effecten van het langer laten rijden van de zittende vervoerder, vaak tegen hogere kosten. En dat geld zal linksom of rechtsom door de OV-autoriteit  moeten worden teruggehaald uit de bijdrage voor het OV.

Hoog tijd voor oplossingen. Het kan niet zo zijn dat vervoerders straffeloos de start van concessies van hun concurrenten blijven traineren. Daarom zou ik graag zien dat knappe juristen de volgende twee mogelijkheden eens onderzochten:

In concessies wordt opgenomen dat, wanneer het niet lukt om na afloop van de concessie een volgende vervoerder startklaar te hebben, de zittende concessiehouder nog enige tijd blijft doorrijden op basis van de geldende concessie en de geldende DRU-prijs (dat is de prijs die de opdrachtgever betaalt per uur dat een bus in dienst is: DienstRegelingUurprijs). Daardoor worden financiële tegenvallers bij mislukte aanbestedingen voorkomen.

Bij de inschrijving op aanbestedingen van concessies dienen de kandidaat-vervoerders te verklaren dat ze, wanneer ze naar de rechter stappen of andere procedures beginnen als ze niet de winnaar van de aanbesteding zijn en deze zaken verliezen of er gedurende de procedure van afzien, aansprakelijk zijn voor alle (financiële) gevolgen van hun handelen. Daardoor wordt voorkomen dat vervoerders straffeloos, bijna op de gok, alsnog strijden voor een verloren zaak. Overigens: wanneer de rechter besluit dat een aanbesteding moet worden overgedaan, dan vervalt deze schadevergoedingsplicht voor de vervoerder uiteraard. Die heeft dan gewoon gelijk. In dat geval kunnen maatregelen bij de aanbestedende overheid niet uitblijven, want dan hebben ambtenaren of politici blijkbaar gefaald.

Meer dan tien jaar hebben overheden en busbedrijven nu geoefend met het aanbesteden van OV-concessies. Van fouten is geleerd. Ik vind dat reizigers er nu echt op moeten kunnen rekenen dat aanbestedingen gladjes verlopen. Want nogmaals: de passagier is bij gehannes met aanbestedingen doorgaans het kind van de rekening.

Klik
hier om te reageren of reacties van anderen te lezen.