Het morele failliet van VenD - Luc van Lier

VenD failliet? Nee. Nou ja, feitelijk wel, maar de term ‘failliet’ is een vlag die de lading in dit geval eigenlijk niet dekt. Een betere term zou zijn ‘leeggeroofd’.

Want de gezichtsbepalende warenhuisketen werd in 2004 overgenomen door een groep roofinvesteerders, een consortium van Kohlberg Kravis Roberts & Co (KKR), Change Capital Partners en AlpInvest Partners. Een jaar later verkocht dit consortium al het vastgoed. De opbrengst daarvan was gelijk aan de aankoopprijs van VenD. Sindsdien moet VenD dus huur betalen voor de panden die het bedrijf eerst zelf in eigendom had. Dodelijk voor het bedrijfsresultaat, uiteraard. En niet alleen dat. Het was gewoon een smerig spelletje. VenD werd in 2010 verkocht aan Sun European Partners, zodat Kohlberg Kravis Roberts & Co (KKR), Change Capital Partners en AlpInvest Partners een enorm bedrag in hun zakken konden steken.

Door achterblijvende investeringen raakte de uitstraling van VenD steeds meer achterhaald. Stoffig. Oubollig. En dus ging het afgelopen voorjaar mis. Terwijl de roofinvesteerders steenrijk waren geworden, werd van het personeel een fors loonoffer gevraagd om een dreigend faillissement af te wenden. Volkomen terecht stapten de vakbonden naar de rechter, die VenD uiteraard in het ongelijk stelde. Volgende stap: een fors lagere huur bedingen. Daar trapten de meeste eigenaren van de winkelpanden uiteraard niet in. En terecht. Er is geen enkele legitimatie voor het bestelen van medewerkers en van verhuurders als andere graaiers door hun gedrag zichzelf hebben verrijkt en een bedrijf aan de rand van de afgrond hebben gebracht.

Nu, een klein jaar later, is VenD alsnog failliet.

De directie stelt dat het faillissement eigenlijk gewoon technisch van aard is, zodat het bedrijf na een verkoop een doorstart kan maken. Dat is natuurlijk kletskoek. Het faillissement heeft andere doelen. Ten eerste blijven de leveranciers zitten met hun onbetaalde rekeningen. Ten tweede worden de lonen van het personeel nu door het UWV betaald. Erg fijn voor de bewindvoerders van het winkelbedrijf: de boel feitelijk min of meer schuldenvrij verpatsen…

Dit soort grappenmakerij past binnen de Nederlandse wetgeving. Google maar eens op flitsfaillissement. Dat is wat mij betreft dus een reden om de wet aan te passen. Politiek Den Haag moet nodig aan de slag, want bij een faillissement zou een bedrijf wat mij betreft niet langer moeten mogen worden doorverkocht, maar vervallen alle eigendomsrechten aan de Belastingdienst, het UWV en de leveranciers. Bij het doorverkopen, opsplitsen of ontmantelen van een bedrijf zouden deze een vetorecht moeten hebben over iedere handeling van de curator. Dus niet een spoor van onbetaalde rekeningen en door de gemeenschap opgebrachte salarissen achterlaten en de toko doorverkopen aan de volgende roofkapitalist. Nee, alles op alles om de rekeningen en lonen betaald te krijgen en de werkgelegenheid in stand te houden. Overigens zal in een geval als dit altijd een strafrechtelijk onderzoek moeten worden uitgevoerd naar de rol van de directeuren, de commissarissen en de aandeelhouders.

Want echt, de zaak stinkt.