Pouwels - Komkommeremoties

In de zomer lijkt er om onverklaarbare redenen ineens minder nieuws te zijn. Ik weet niet of dat echt waar is, maar dit seizoen lijkt geschikt te zijn voor non-nieuws en triviale maatschappelijke ophef. Ieder jaar kun je erop wachten en ieder jaar vinden we wel weer wat. Maar wat moest het komkommerthema van zomer 2017 worden?

Want zelfs voor verbale vechtpartijen over zwarte pieten is het nog te vroeg. Zeuren over gebrekkige integratie is inmiddels zo afgezaagd. Je kunt een uitspraak van een columnist van zijn context losrukken en je daar dan met zijn allen heel verschrikkelijk druk om maken, maar dat lukt ook nooit langer dan een paar dagen en de zomer is zo lang… Maar gelukkig kwam het ineens toch allemaal nog goed, want een paar organisaties besloten geen ‘dames en heren’ meer te zeggen. En zo was daar ineens de komkommerdiscussie van deze zomer: genderneutraliteit!

Eigenlijk had SIRE al een beetje voorwerk gedaan. Gesteld werd dat het wel een goed idee zou zijn om jongens wat meer ruimte te geven om jongens te zijn. Daar kun je moeilijk tegen zijn, zou je denken. Fout gedacht, want de campagne was nog niet gelanceerd of mensen buitelden al over elkaar heen om maar als eerste te kunnen melden dat jongens en meisjes uitsluitend van elkaar verschillen vanwege stereotypering. Er was bovendien wetenschappelijk bewezen dat de verschillen per sekse groter zijn dan tussen de seksen.

Geen idee hoe je dat wetenschappelijk zou moeten bewijzen en geen idee wat die bewering eigenlijk betekent. Je neemt 1000 jongens in één groep en je meet de verschillen. Dan doe je hetzelfde met de meisjes. Vervolgens neem je iedereen bij elkaar en hop: de verschillen zijn kleiner?

Maar laat ik mijn eigen onbegrip niet als argument gebruiken. Dat laat ik liever aan anderen over. Die kunnen dat tenslotte veel beter. En zo kan het dat mensen het als een probleem ervaren dat de NS van plan is om zijn klanten niet meer met ‘dames en heren’ aan te spreken, maar met een term die hun rol veel beter benoemt: ‘reizigers’. Een non-probleem, behalve dan voor de mensen die van de trein gebruik maken om uiting te geven aan hun man- of vrouw-zijn natuurlijk, maar ik vermoed zomaar dat dat een minderheid is.

Je zou zeggen dat er geen probleem is als je er geen last van hebt. Stel dat autoraces, voetbalwedstrijden, de huishoudbeurs en ballet verboden zouden worden omdat ze seksestereotyperend werken, dan heb je een reden voor ophef. Maar een aanspreekvorm die geen rekening houdt met je geslacht is dat geenszins.

De vooruitgangstrein gaat weer eens te snel of juist te langzaam voor sommigen en die reageren dan zoals mensen die onmacht ervaren dat wel vaker doen: boos. Of je het nou over de kleur van zwarte piet hebt, de plaats van genderneutraliteit in de samenleving of over adoptie door homoparen, altijd komen de emoties weer de boventoon voeren en zinnig is dat vrijwel nooit.

Maar ach, we hebben tenminste weer wat om tv-uitzendingen mee te vullen en opiniestukken aan te wijden. We kunnen weer ergens over lezen en weer ergens een mening over hebben. En we kunnen weer eens een stukje ergens over schrijven. We hebben er eindelijk weer eens tijd voor.