Pouwels - Back to the Future IV


Toen ik negen jaar oud was had ik op mijn slaapkamer een poster van de film Back to the Future 2. Gratis, bij twee flessen Pepsi. Fantastische film was dat toen, want hij gaat over twee fantastische zaken: tijdreizen en de toekomst. In 1989 was de toekomst nog tof.

Toen leek een 2015 met vliegende auto’s en zwevende skateboards best voorstelbaar. Zelfstrikkende veters? Moet kunnen. Een jas die automatisch jouw maat wordt? Natuurlijk. Vergelijk 1989 met 1959 en zie hoeveel er in 30 jaar kan veranderen, dus waarom niet zo’n 2015? Tijd zat nog! De techniek is de toekomst!

Nu, in 2015, blijken vrijwel alle ideeën uit Back to the Future 2 eigenlijk nogal idioot. Er zijn heel veel zaken veranderd, maar veel daarvan zijn niet zo zeer zichtbaar. De zichtbare zaken zijn grotendeels min of meer hetzelfde gebleven. Auto’s kunnen nog steeds niet vliegen, skateboards hebben nog steeds wielen, schoenen nog steeds veters en een jas moet je nog steeds op maat aanschaffen.

In werkelijkheid lijkt de wereld van 2015 niet fantastisch, maar cynisch en angstig. In 2015 hebben we bijna anderhalf decennium kunnen wennen aan een opgelegd idee van constante angst voor aanslagen. Onze veiligheid is altijd in het geding en daarom moeten we altijd beschermd worden ten koste van veel.

In 2015 zijn we langzaam aan het wennen aan het idee dat misschien niet elke religie goed past bij onze vrijheid van religie. We zijn erachter gekomen dat westerse idealen als vrijheid en democratie niet voor de grap westers heten. We hebben een regeringspartij die de grenzen wil sluiten omdat vluchtelingen onze maatschappij zouden ontwrichten. Welvaart is een keuze gaan heten en ideologie is een scheldwoord geworden.

De toffe toekomst is er een uit het verleden. Waar we nu over dertig jaar zijn? In mijn Back to the Future 4 komt de hoofdpersoon terecht in een wereld waar auto’s nog steeds niet kunnen vliegen, skateboards nog steeds wielen, schoenen nog steeds veters en jassen nog steeds maten hebben. Mijn Back to the Future 4 is een zwart-witfilm over angst, achterdocht, cynisme en verwijten. Over schijndemocratie, machtige bedrijven en een allesoverheersend groepsdenken. Geen kind van negen dat daar een poster van op zijn slaapkamer wil.

Maar eigenlijk is kijken naar de toekomst net zoiets als kijken naar het verleden. Kun je er wat mee? Mooi. Doen. Ik heb alleen het idee dat we met al dat turen en terugkijken wel eens vergeten dat zowel toekomst als verleden alleen maar interessant zijn omdat we een heden kennen en juist het heden lijkt de fantasie niet te kunnen prikkelen. Daar zal het wel te echt voor zijn. Echte dingen, die zijn gewoon zo.